İntermobil’in sponsorları ve katılımcılarından biri olduğu Ağır Vasıta, Treyler ve Üstyapı Zirvesi, 10 Şubat 2022 tarihinde Sheraton İstanbul Ataşehir’de gerçekleşti. Gerçekleşen panele konuşmacı olarak davet edilen İntermobil Otomotiv Genel Müdürü Rıfat Perahya, yaptığı konuşmada “Avrupa’nın treyler üssü olduk, oluyoruz!”
“Avrupa treyler pazarında 2016 yılına kadar, yaklaşık yıllık 180 bin adet treyler üretimi oluyordu. 2017- 2018 yıllarında bu sayı, yaklaşık 250 bin seviyelerine çıktı. 2020’nin ikinci yarısı ve 2021 yılında biz yine Avrupa treyler pazarında üretiminin arttığını gördük ve toplamda yaklaşık yine yıllık 250 bin adetlere ulaşıldı. Özellikle 2020 yılının son çeyreğinden başlayarak hem Türkiye’de treyler üreticileri hem de Avrupa’daki treyler üreticileri ciddi bir üretim artışı gerçekleştirdi. Türkiye’ye baktığımızda 2011 yılından 2015 yılına kadar yaklaşık 25 bin ile 30 bin adet arasında treyler üretiliyordu. 2016’dan itibaren biraz düşüş gerçekleşti ve 25 binin biraz altına indik. Bildiğiniz gibi fren sisteminde önemli bir pazar payımız var, her treylerde fren sistemi olduğu için satmış olduğumuz fren sistemi adetlerinden pazarı yakından takip edebiliyoruz. 2019’daki daralmada üretim adedi 20 bine kadar düştü. 2020 Haziran ayı itibariyle yine bir yükseliş olduğunu gördük ve 2021 yılında yaklaşık 40 bin adet treyler üretimi Türkiye’de gerçekleşti. Bugüne kadarki en önemli seviyeye ulaştık. 16 senedir bu sektördeyim, 2021 yılında bugüne kadar olmayan bir seviyeye ulaştık. Türkiye, Almanya ile beraber Avrupa’nın treyler üssü oluyor. Sadece ulaştığımız adetlerle değil farklı modeller üretiminde gösterdiğimiz esneklikle, müşteriye uygun özel tasarımlarla, kalitemizle, rekabetçi maliyetlerimizle ve yan sanayinin Türkiye’de ciddi gelişimi ile Avrupa’nın treyler üssü olduk, oluyoruz. Son dönemde ne kadar bütün maliyetlerin ülkemizde yükseldiğini görüyor olsak da halen Avrupa’nın birçok ülkesinde göre çok daha rekabetçi maliyetlere sahibiz. Hepinizin bildiği gibi birçok Avrupalı treyler üreticisi ve yan sanayi tedarikçisi Türkiye’ye yatırım yapıyor. Kendileri gelip burada fabrika kuruyorlar ya da burada yaptıkları işbirlikleri ile beraber Türkiye’ye yatırımlarını ve ehliyetlerini artırıyorlar.”
Günlük Kriz Yönetimi Yapıyoruz
“Türkiye’de Mart 2020’de ilk Covid-19 vakasının görülmesi ile beraber bir buçuk senedir günlük kriz yönetimi yapıyoruz. Tüm üreticilerimizle yakın iletişimde bulunup o gün kimin üretimini durdurmadan devam edebiliriz diye bakıyoruz. Türkiye’ye ayrılmış olan fren sistemini adil bir şekilde dağıtabilmek, tüm üreticilerimize destek verebilmek, kimsenin üretimini durdurmamak için, elimizden gelen en iyi dağıtım yönetimini yapmaya çalışıyoruz. İnanın kolay değil. Üretim yükselirken daha fazla satacağınız bir ortam varken, sizin seçim yapmanız ve adil bir şekilde dağıtmaya çalışmanız, gerçekten kolay değil. Bizim son bir buçuk senemiz bu şekilde geçti. Daha önce müşterilerimizle iş ortaklarımızla yeni projeler, ürünler, konseptler konuşuyorduk. Son bir buçuk senedir tamamen tedarik zincirini konuşuyoruz. Bu tedarik zinciri krizini tam merkezinde hisseden ve bu konuda sorumluluk almaya çalışan bir şirketiz. Bu anlamda da çözüme nasıl gideceğiz, onunla ilgili bir çerçeve çizmeye çalışacağım. Yerine Krizin başlangıcı Eylül 2020 itibariyle talebin artması ile oldu. 2020’nin yaz aylarında talep artışı başladı ancak en başta sorun olmadı. Çünkü hem üreticilerimizde belirli bir stok vardı, hem de Türkiye’deki depomuzda, bayilerimizde, yolda, Almanya’daki depoda stoklarımız vardı. Yani tüpümüz tamamen doluydu. Bir şekilde bir süre o devamlılığı sağlayabildik ancak sonrasında tedarik zincirinin sadece bir alanında değil çok farklı alanlarında problem çıkmaya başladığında maalesef o bahsettiğimiz tüp yavaş yavaş boşalmaya başladı. Tedarik zincirini oluşturan en önemli halkaları basit bir şekilde sayarsak; önce bir tesise, hammaddeye, üretecek insan kaynağına ihtiyacımız var. Bir de tabii ki ürettiğimiz malzemelere veya gelecek olan malzemelerin taşınmasına ihtiyacımız var. Biz ne yaşadık? Öncelikle talebin artmasıyla hepinizin de yakından takip ettiği konteyner bulamama problemini yaşadık. Ürünlerin taşınması için konteyner bulamadık. Sonra bulduk ama fiyatlar neredeyse önce 2 katına, sonra 3 katına, şu anda ise 4 katına çıktı. Ek maliyetler geldi. Sonrasında herkes için çok popüler olan çip problemi, yarı iletken problemi çıktı. Maalesef elektronik ürünlerin tamamında kullanılan bu yarı iletkenlerle ilgili problem yaşamaya başladık. Bir diğer hammadde problemini yine hepinizin çok yakından bildiği gibi özellikle Çin’in magnezyum ihracatını kısıtlaması sonucunda alüminyum parçalarla ilgili yaşamaya başladık.”
Bu Süreç Nasıl Biter?
“Sorunları dört ana başlıkta toplayabiliriz; Konteyner, hammadde, doğal afetler ve yeterli insan kaynağı bulunamaması. Aslında çok kolay sorunlarmış gibi anlatıyoruz ama bu sektörde olan insanların, hiç görmediği bir süreçten geçiyoruz. Bu süreç nasıl biter? Ne zaman biter? Benim görüşüm çok kolay bir yıl olmayacağı yönünde. Şu anda yalnızca Türkiye’ye bir sonraki hafta hangi ürünlerin verilebileceğini görebiliyoruz. Bu sebeple de günlük veya haftalık planlar yapabiliyoruz. Çip tarafında sorunun çözüme kavuşması bize söylenene göre 2023 yılının 1. ile 2. çeyreği arasını bulacak. Diğer bir soru işareti ise talebin bu kadar yüksek seviyelerde devam edecek olup olmaması. Bana sorarsanız bir noktada talep seviyesi de artık normalleşmeye başlayacak. Buradaki tahminimiz de 2022 yılının 3. çeyreğinde talebin de normal seviyelere geleceği yönünde. Daha önce, üretilen bir ürünün üretiminden treyler üreticisinde araca takılmasına kadar geçen süreç aşağı yukarı 2-3 ay arasında sürüyordu. İntermobil olarak bugün ürünün üretilmesi, paketlenmesi, nakliyesi ve treyler üreticisi tarafından takılmasını kapsayan bu süreci 5-6 gün içinde tamamlayabiliyoruz. Bunu yaparken ek maliyeti olmasına karşın hızlı nakliye için uçak sevkiyatlarını kullanıyoruz. Sürecin her noktasını hızlandırmaya çalışıyoruz. Bunu başarmış durumdayız. Önümüzde zor birkaç ay var 2021 yılında bir önceki seneye göre yüzde 30 daha fazla fren sistemi sağladık. İstediğimiz kadar ürünü getirebilseydik, belki yüzde 50 daha fazlasını satabilirdik. Türkiye’nin önceliklendirilmesi ve Türkiye’deki treyler üreticilerinin desteklenmesi için çok ciddi bir emek sarf ettik. Bugüne kadar da başarılı olduğumuzu söyleyebilirim. Bundan sonra da aynen bu şekilde sizi desteklemeye devam edeceğiz. Lütfen pozitif kalalım, enseyi karartmayalım. Önümüzde zor bir kaç ay var ama hep beraber bunun da üstesinden geleceğimize eminim.”
